"De Poort naar Ooit verscholen in Tilburg"

| Angelique Cornelissen

Tilburg 2021, zomertijd & avondklok in een split-second? 'Zomertijd' ooit eens ingevoerd om verschillende redenen. Het staat nu in schril contrast met de huidige omstandigheden. Lopen we vooruit in tijd? 'Spring forward'? daar kan je een eigen interpretatie aan geven. 'Daylightsaving'? We hebben nog tot 31 oktober. Met het oog op morgen heb ik mij heb laten inspireren door "on the pulse of morning" een gedicht van Maya Angelou. Knowlege is the keyword. Vanuit het verleden en heden belanden we bij de 'Poort naar Ooit' die middenin een woonwijk in Tilburg staat. Een waar zelfs de minister van Cultuur op hoge poten vanuit Den Haag naar Tilburg kwam. Wat voor verhaal schuilt daarachter? Dan zal je een stukje verder moeten lezen.

'A Rock, A River, A Tree'

Vooral symboliek staat centraal in deze reeks in combinatie met Erfgoed & Cultuur. Hierbij hoort zeker het rijke textiel verleden van onze stad. Zelf nu nog, welliswaar op een andere manier, waarin het textielmuseum met het textiel-lab een belangrijke rol heeft. Experiment, visie en ontwikkeling staan hierbij centraal. Waarbij men kennis gebruikt uit het verleden dit verweeft met het heden, met het oog gericht op de toekomst. Kortom vooruitgang.

Ons erfgoed heeft ook minder charmante kanten. Het contrast tussen de rijke textielfabrikanten en de textielarbeiders zowel ook het koloniale verleden behoort tot ons textielverleden. 'Kracht en strijdvaardigheid' is waar het om draait. Waarom de keuze voor het beeld van Miet van Puijenbroek en Kotomisi Patricia? Daarin ligt een hele mooie verbinding. Een goede verstaander heeft maar een half woord nodig. 

Het Museumkwartier is een mooi voorbeeld waarbij je ziet dat het verleden en het heden op een symbolische manier samenkomt. Onder andere door De Pont museum en het TextielMuseum met de daarbij behorende historie. Kunstinitiatief PARK, verschillende galerieen, het wilhelminapark en omliggend gebied is volop in ontwikkeling! Er staan nog meer ambitieuze plannen op de agenda, waarbij de Kunst en Cultuur sector samen met bewoners en ondernemers een rol spelen. Rest ons nog een soort van middelheimmuseum, dan zijn we rond!

'De Poort naar Ooit'

De prachtige kleurrijke poort behoort welliswaar nog niet tot de Tilburgse icoonen, maar ik vind het toch wel een monumentaal hoogstandje! Zijn historie kende ik, maar waarom de poort deze naam heeft? Geen idee. Misschien dat iemand het verlossende antwoord heeft? 

Zo'n sierlijke monumentale smeedijzeren poort zou je toch verwachten bij een of ander herenhuis of museum. Niets is minder waar, hij staat midden in een woonwijk aan het Regenboogpark. Als je zo de cypresstraat in kijkt, zie je hem al te staan helemaal aan het einde. Zelfs vanuit de watertorenstraat zie je de poort nog in de verte met blik op oneindig. De meesten zullen dit knalgele exemplaar vast wel herkennen, maar ik vermoed dat het ook veel vragen oproept bij de Tilburgers.

Ooit was de textielindustrie ruim vertegenwoordigd in het centrum van Tilburg, onder andere in het 'Dwaalgebied'. Ik herinner het mij nog goed de grote fabriekshallen in de schoolstraat. Urbexen bestond toen nog niet, maar wij deden het al. En zo stond toen het regenboogterrein ook vol met fabriekshallen. Je zou verwachten dat de poort daarbij hoorde. Wat niet het geval is. Het bijzondere is dat deze poort heeft gestaan op een terrein wat aanvankelijk bestemd was voor het 'Nederlands Textielmuseum' en dat was niet in de Goirkestraat, maar wel exact waar nu het Elisabeth Tweesteden ziekenhuis staat. Daar begint de historie van deze mooie poort als toegangspoort van de daar destijds gevestigde wollenstoffenfabriek van Pieter van Dooren. 

Het terrein was belangrijk 'Cultureel erfgoed' wat moest wijken voor de bouw van het ziekenhuis. Uiteindelijk werd het een blammage was voor de stad. waar niet veel meer over gesproken wordt. Zelfs de minister van Cultuur, Dhr. Van Doorn, kwam naar Tilburg om te redden wat er te redden viel. Helaas hij was te laat! Wat nog bewaard is gebleven, zijn de 'Fabrieksklok' en 'De poort naar Ooit' die nu als ingangspoort dient voor het verlaten regenboogparkje Het zou mooi zijn als de poort 'ooit' nog eens zijn bestemming vind bij het TextielMuseum.

Wil je weten wat er zich achter 'de poort naar ooit' afspeelt? Ga er gerust eens kijken. En als je er dan toch bent, plant dan meteen een zaadje!
En misschien vraag je jezelf af, hoe zit het nu met de toekomst? sluit ik af met de woorden van Maya Angelou:

"And say simply
Very simply
With hope
Good morning"

Veel liefs,

Angelique

"On The Pulse of Morning":
Bedrijfsboek Tilburg-historie

Credits:
Surinaams Koor Pramisi
Patricia Tel
TextielMuseum
Beeld Miet van Puijenbroek/kunstenares Margot Homan
Sheila Sadloe 
Willem R-Newt kids
Debbie van der Burgt
Senna Chumman
Djaygo van Helvoirt
Sanne Heesbeen
Jayden Seraus  
Nigel Seraus 
Fotografie en tekst: Angelique Cornelissen