Kaapstad: Een sympathieke verovering van het centrum

In Tilburg hoef je je het hele jaar door geen moment te vervelen. Sterker nog: over het algemeen mis je meer dan je ziet. Gelukkig zijn wij er voor je! Ticket to Tilburg is de vrijetijdsvuurtoren waarop jij kunt navigeren. Hét medicijn tegen FOMO. Dé plek waar je alles te weten komt over de chillste hotspots, de tofste evenementen en de mooiste cultuurparels. Wat dacht je bijvoorbeeld van Kaapstad, het knettergekke art take-over en city hack event dat van 13 tot en met 15 augustus in de bubbelende binnenstad neerstrijkt?

Het is geen kunstroute. Het is geen openluchtexpositie. En het is ook geen vandalisme. Wat Kaapstad dan wél is? Nou, een driedaagse kaping van de binnenstad door kunstenaars uit binnen- en buitenland! Met kunstwerken, performances en installaties - vaak interactief - bevragen ze de wereld zoals je hem kent. Gewapend met creativiteit, verwondering en verwarring, nodigen ze toevallige passanten en bewuste bezoekers uit om op een andere manier naar de binnenstad, jezelf en de maatschappij te kijken. Artistiek leiders Anja Reinhardt en Sander van Bussel waren zo lief om ons te vertellen waarom je Kaapstad niet mag missen.

Veroveren zonder prikkeldraad

“De openbare ruimte is van ons allemaal”, vertelt Sander. “Zéker het centrum, dat in de ochtend door andere mensen gebruikt wordt dan ’s nachts. Het is een complex gebied, waar allerlei geschreven en ongeschreven regels gelden. En waar elke vierkante meter een invulling heeft of geclaimd wordt. Tijdens Kaapstad zijn het kunstenaars die zich de binnenstad toe-eigenen. Door het centrum drie dagen lang te kapen, dagen we iedereen uit om met andere ogen te kijken naar de stad die je normaal gesproken voor lief neemt. Dit doen we met humoristische installaties, interactieve performances en kunstwerken die je aan het denken zetten. Kaapstad is een sympathieke verovering van het centrum. Zónder prikkeldraad maar met kunst en dialoog.”

“We zetten dingen op scherp en
willen mensen verwonderen”
- Anja Reinhardt

Foto: Jostijn Ligtvoet

Vergeet wat je weet over de stad

Onder bezielende, artistieke leiding van Sander en Anja, nemen zo’n 29 kunstenaars en -collectieven het Tilburgse stadshart over. Anja: “Waar het in een centrum eigenlijk altijd draait om commercie en entertainment, om ‘de buitenkant’ dus, focussen we tijdens Kaapstad op ándere, innerlijke waarden. We zetten dingen op scherp en willen mensen verwonderen en hun zintuigen prikkelen. We exploreren de diepere laag van de stad. Door dat te doen, kan iets banaals zoals een lantaarnpaal of een elektriciteitskastje je ineens vertederen, of stof tot nadenken geven.” “Kaapstad is - uitroeptekens!!! - bewust géén kunstroute”, zegt Sander. “Het is een evenement, een manier om de stad te beleven. Je denkt dat je je stad kent, maar dat beeld blijkt drie dagen lang niet te kloppen. Net als wanneer je na een lange vakantie weer thuiskomt en denkt: ‘zo heb ik de stad nog nooit gezien!’ Dat is het Kaapstad-effect.”

Kunst die vragen stelt

“Ik geloof sterk dat kunst iets kan toevoegen aan het maatschappelijke debat en zelfs dingen in beweging kan zetten”, vertelt Anja. “Het is een motor voor discussie, debat en verandering. Kaapstad is uniek omdat er altijd interactie, een dialoog is. De kunstenaars stellen met hun werken vragen, zetten je aan het denken. En soms ben je echt onderdeel van een werk of performance. Natuurlijk mag je ook aan de zijlijn toekijken. Maar meedoen is veel leuker!” Ook Sander benadrukt het belang van de dialoog tijdens Kaapstad: “Het gesprek aangaan houd je wakker en kritisch. We hoeven het niet met elkaar eens te zijn, zolang we maar blijven praten, debatteren en dingen kunnen bevragen.”

“Je denkt dat je je stad kent, maar dat beeld blijkt
drie dagen lang niet te kloppen”
- Sander van Bussel

Kaapstad <3 Tilburg

De Kaapstad-kapiteins zijn blij dat het evenement een vaste waarde in het Tilburgse zomerprogramma is. “Tilburg is voor ons een perfecte voedingsbodem”, vindt Anja. “Dat heeft te maken met de ruimtelijkheid. Het is een nog niet zo strak vormgegeven stad vol losse eindjes qua stijl en esthetiek. Daardoor is de stad niet helemaal dichtgetimmerd en ingevuld. Tilburg spreekt me juist aan, omdat er ruimte is voor experiment.” Sander vult aan: “Tilburg is onaf en daarom de ideale plek voor Kaapstad. De rauwe randjes geven ons en de kunstenaars namelijk de ruimte om te spelen, verwonderen en experimenteren. Tegelijkertijd ontwikkelt de stad zich in rap tempo, dus we moeten die rauwheid wel bewaken. Het zou zonde zijn als we op den duur veranderen in een tot op het bot geplande stad. We zijn geen Venetië.”

Foto: Jostijn Ligtvoet

Komt dat zien!

Drie antennes die muziek maken van je gedrag. Een drag-performance met circusinvloeden. Rijdende megafoons die met je willen kletsen. Een interactief sculptuur van 169 skippyballen. Een joekel van een periscoop in de Heuvelstraat. Een konijn in een etalage. Dit en nog veel, veel meer is te zien en te beleven op Kaapstad dit jaar. Maar stel dat je slechts een uur hebt… wat móet je dan gezien hebben? Sander kiest na lang twijfelen voor De Periscoop van het Belgische collectief Instituut voor de Volkswarmte. “Een periscoop, gemonteerd op een autootje, verlegt je horizon naar wat er zich 5 meter boven je afspeelt. Bewoners aan een bakje koffie. Een opslagmagazijn vol naakte mannequins. Of een dansperformance. Wat je aantreft als je door het apparaat in de Heuvelstraat gluurt is elke keer een verrassing.” Voor Anja zijn de One Minute Sculptures van Erwin Wurm een must-see. Als bezoeker word je uitgenodigd om jezelf voor één minuutje te veranderen in een sculptuur op basis van glasheldere instructies en gebruikmakend van diverse objecten. “Van deze interactieve sculpturen gaat mijn hart sneller kloppen. Erwin Wurm tilt publieksdeelname namelijk naar een hoger niveau in de 10 werken die hij op Kaapstad neerzet. Lees de instructie, neem plaats op een sokkel en word voor heel even een kunstwerk.”

Het creatief kapen van de openbare ruimte is volgens Anja en Sander niet voorbehouden aan kunstenaars. Het publiek speelt een sleutelrol. Sander: “Iedereen kan aanhaken, graag zelfs. Ga op ontdekkingstocht en kaap met ons mee!” Gaan we doen, Sander!

Praktisch

Kaapstad vindt plaats van vrijdag 13 tot en met zondag 15 augustus in het centrum van Tilburg en is gratis toegankelijk. Alle kunstwerken, installaties en performances zijn volgens de coronarichtlijnen van het RIVM te bewonderen en beleven. Ga naar de website van Kaapstad voor meer info over de kunstenaars, de werken en de locaties waar ze te vinden zijn.

What's new?